Home

Kort is goed. 9 manieren om een tekst in te korten

Kort is goed. 9 manieren om een tekst in te korten

kettingzaagEen tijdje terug leverde ik bij een opdrachtgever een nieuwsbrieftekst van een woord of 350 in. Ik meldde hem erbij dat ik de tekst zelf nog een beetje lang vond, maar dat ik anders niet al zijn input erin kon verwerken. Het antwoord was duidelijk: het moet naar 170 woorden, met behoud van inhoud.

Wat in eerste instantie onmogelijk leek lukte toch. Sterker nog, ik stond zelf verbaasd over hoe veel van mijn originele tekst eigenlijk weg kon. Geleerde les: wat je ook schrijft, het kan altijd korter. Hier een paar tips om eens stevig met de snoeischaar door je tekst te gaan.

1. Weet waar je het over wilt hebben

Dit is de eerste stap. Een tekst is vaak te lang omdat er dingen bij zijn gehaald die niet tot het kernonderwerp behoren. Kijk dus eerst of je in je tekst zaken bespreekt die eigenlijk ergens anders zouden moeten staan.

2. Verwijder dubbele informatie

Daarna ga je kijken wat je wél wilt vertellen en zorgen dat je het maar één keer vertelt. Herhaling haalt namelijk het tempo uit je tekst. Lezers gaan zich vervelen, lezen je tekst niet uit en komen dus nooit bij je call to action. Iets als ‘het gebruik van mobiel internet is met 50% gestegen. We zijn dus met zijn allen anderhalf keer zoveel mobiel gaan surfen’ is snel geschreven. Eén van die twee zinnen moet weg.

3. Kijk goed naar lange zinnen

Lange zinnen hebben onder tekstschrijvers een slechte naam. Dat is gedeeltelijk onterecht. Een lange zin, mits goed gestructureerd, kan een lezer op een hele natuurlijke manier informatie laten verwerken en van het ene punt in de tekst naar het volgende leiden. Maar goed, daar gaat het hier even niet over. Lange zinnen hebben namelijk ook het voordeel dat je maar één keer een onderwerp en een werkwoord hoeft te schrijven en dat scheelt ruimte. Ook kunnen verwijs- en verbindingswoorden vaak achterwege blijven. Daar staat tegenover dat een lange zin soms behoefte heeft aan woorden die de zaak ‘aan elkaar breien’, zoals ‘enerzijds-anderzijds’ constructies. Kijk dus goed naar je zinslengte. Soms zit er winst in het opdelen van een lange zin en soms wordt je tekst juist bondiger als je zinnen samenvoegt.

4. Hulpwerkwoorden

Hulpwerkwoorden zijn werkwoorden die de betekenis van het hoofdwerkwoord subtiel veranderen: hebben, kunnen en worden. Die kunnen allemaal weg. ‘We hebben WordPress geïnstalleerd’ wordt ‘we installeerden WordPress’. Actiever, vlotter én 1 woord korter.

5. Wees zuinig met bij- en voegwoorden

Bijwoorden en voegwoorden zijn onmisbaar in een tekst, maar overdrijf het niet. Kijk of zinnen op zichzelf kunnen staan, zodat ‘hoewel’, ‘maar’ of ‘desondanks’ overbodig worden. Denk ook goed na of er per se ‘heel erg’, ‘bijzonder’ of ‘zeer’ moet staan voor dat bijvoeglijk naamwoord.

6. …en ook met bijvoeglijke naamwoorden

En, over bijvoeglijke naamwoorden gesproken: wees daarmee nog zuiniger. Hier is veel ruimte te winnen. Print je tekst uit, streep alle bijvoeglijke naamwoorden aan en kijk of je van ongeveer twee derde af kunt komen. Ik weet zeker dat het lukt!

7. Maak passieve zinnen actief

Passieve zinnen zijn lelijk en lezen niet lekker. Maar ze zijn ook nog eens langer dan actieve zinnen omdat je het werkwoord ‘worden’ en het leidend voorwerp niet nodig hebt. ‘Verscheidene diensten worden door ons geleverd’ -> ‘Wij leveren verscheidene diensten’. Zie je?

8. Bezuinig op modaliteiten

Een modaliteit is een woord of woordcombinatie waarmee de schrijver zijn eigen mening toevoegt aan de tekst. Vaak gebeurt dat met een hulpwerkwoord, maar vaak ook met een woord of zinsnede als ‘eigenlijk’, ‘in feite’ of ‘zo’n beetje’. Aangezien we een tekst van jou aan het lezen zijn wisten we al dat het waarschijnlijk jouw mening betreft. Bovendien verzwakken modaliteiten je verhaal. Laat ze weg. Schrijf niet: ‘Wij kunnen mogelijk de conversie van uw website verbeteren.’ Schrijf: ‘Wij verbeteren de conversie van uw website.’

9. Maak een puntenlijstje

Een hele goede manier om kort en bondig te zijn is het welbekende puntenlijstje. Formuleer de onderdelen van wat je wilt zeggen kort en bondig en zet ze gewoon onder elkaar. Geen woorden nodig om de zaak aan elkaar te babbelen, dat scheelt. En het is ook nog eens fijn voor de lezer, zeker online, omdat het een tekst ‘scannable’ maakt.

Succes met snoeien!

/>